Geplaatst namens museum De Buitenplaats in weekblad ‘Dorpsklanken’ d.d. 19/12/2018 Vespers in De Buitenplaats Alsof het zo had moeten zijn. Het concert in De Buitenplaats door het koor Moderato Cantabile op zondag 16 december was natuurlijk al enkele maanden geleden gepland. Maar de vertolking van De Vespers van Rachmaninov door dat koor vond plaats kort nadat Eelde, en met name De Buitenplaats afscheid had moeten nemen van Jos van Groeningen. Dit koorwerk uit 1915, dus kort voordat Rachmaninov uitweek naar Amerika, wordt door velen beschouwd als een hoogtepunt uit de Russische geestelijke muziek. De componist gebruikte veel oude, kerkelijke melodieën. Hoewel Rachmaninov niet erg religieus was, werd bij zijn  begrafenis een van zijn Vespers (nr 5) uitgevoerd. Hij beschouwde zijn Vespers als zijn ‘Nachtwake'.Gezien de sfeer die de uitvoering door Moderato Cantabile opwekte, was het begrijpelijk dat in de napraatjes een paar keer klonk: “Bij dit concert en alle volgende is Jos niet meer aanwezig”. Ik kon dat helemaal plaatsen, ook al dacht ik tijdens het concert een paar maal: dit is een mooie aanloop naar Kerst. Moderato Cantabile is in 2001 opgericht door de uit Georgië afkomstige Nana Tchikhinashvili. Zij wil met haar koor een klankkleur bereiken die de ziel van een muziekstuk bloot legt. En zij durft  daarbij ook een gecompliceerd koorstuk als deze Vespers aan te pakken. Het koor, dat zijn hoofdkwartier in Groningen heeft, omvat geschoolde amateurzangers van vele nationaliteiten. Het heeft in ieder geval voor deze Vespers een perfecte, gezamenlijke dictie van het Russisch geleerd, van groot belang in met name de 'zing-zeg-delen'. Maar nog meer bewondering dwingt hun zangtechniek af. En dan gaat het niet alleen om a capella in een bepaalde klankkleur te zingen, of om de kunst om heel zacht en toch als met één stem te zingen. Want Rachmaninov vraagt in zijn Vespers ook om een uiterste beheersing van gehoor en toon. Want hij schreef niet alleen passages die vijfstemmig, twaalfstemmig en zelfs soms zestienstemmig zijn, maar hij moduleert ook op een manier die het uiterste van de stemmen vraagt. Er groeit een meerstemmig motief, dat herkenbaar wordt, maar dan duikt er ergens een stem op die zich als het ware door het bestaande motief heen weeft, zonder dat je precies kunt voelen waar die heen gaat. En toch, tenslotte lost één en ander zich niet alleen op, maar soms  eindigt het avontuur ook nog in een spatzuivere unie-solo-lijn.De totale opbouw van het werk – en vooral ook de prachtige vertolking onder leiding van Nana Tchikhinashvili – neemt je als luisteraar mee en voert je door een rijke, religieuze wereld. Het was een mooi uur in de donkerste tijd van het jaar. Jan Roelofs.